Türkçe Çeviri Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar ve İngilizce Sözlük Kullanımı

Skopos kuramı edimselliği, erek kültürü, profesyonelliği ve işlevselliği gündeme getirmesi bakımından çeviri alanındaki kuramların en önemli halkalarından birini oluşturur. Bu kuram aracılığıyla, çevirmenin amacına ulaşmasında hedef kitle ve kültürün önemi daha anlaşılmış ve profesyonellik ilk kez kuramsal düzeyde tartışmaya açılmıştır. Kuşkusuz kaynak dil ve kültürle ilgili bilgi, erek dil ve kültür bilgisiyle birleştiğinde çeviriler işlevsellik kazanır. Bu çeviri edinci ile doğrudan ilişkili olup, Andrew Chesterman’ın öne sürdüğü şekilde çevirmen adayının kısa bir zaman aralığında birçok seçeneği öne sürüp seçmeye teşvik eden yöntemlerin geliştirilmesiyle ancak mümkün olur.

Yukarıda çeviri stratejileriyle ilgili yapılan sınıflandırma Türkçe çeviri yaparken Türkçe’nin olanakları göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Ne var ki, çevirmen bir metnin çevirisinde tek bir stratejiye bağlı kalmaz. Bunun nedeni ise, çeviride karşılaşılan sorunlara göre çevirmenin farklı stratejileri kullanma zorunluluğudur. Bundan böyle, çeviri stratejileri ve çeviri sorunları birbiriyle yakından ilişkilidir. Bu yukarıda anlatılanlardan da anlaşılacağı üzere çeviri eğitimi açısından genel olarak dört çeşit sorundan söz edilebilir:

A) Edimsel çeviri sorunları: kaynak ve çeviri metnin farklı ortam, durum ve zamanda yaratılması sonucu çevirmenin çeviri işlemine girmeden önce çevirinin işlevinin saptanması konusunda karşılaştığı sorunlardır.
B) Dillerarası ve kültürlerarası farklılıktan kaynaklanan sorunlar: Kültür bağımlı sözcük, ölçü birimi veya sayısal ifadeler ve kısaltmalarla ilgili sorunları kapsar.: okura yabancı gelen ve kendi kültür anlayışına ters düşebilecek veya kendi kültüründe bulunmayan kültür bağımlı sözcük, deyim ve ifadelerin çevrilmesiyle ilgili sorunlardır.
C) Metin geleneğiyle ilgili karşılaşılan sorunlar: erek ekinde bulunmayan veya bulunmasına karşın farklı sıralama veya yöntemlerin kullanılması durumunda karşılaşılan sorunlar. Örneğin, özgeçmiş çevirisinde Amerikan geleneğinde sıralama sondan başa giderken, Avrupa metin geleneğinde bunun tarihsel sıralamayı izleyerek çevrilmesi veya İngiliz geleneğinde nüfus cüzdanı yerine pasaport kullanılması buna örnek gösterilebilir. İngilizce çeviri yaparken bu noktalara dikkat edilmesi gereklidir.
D) Yer sınırlaması ve tipografik sorunlar; Dilsel farklılıklardan kaynaklanan yer sınırlamaları şeklinde açıklanabilir. Örneğin bir filmin, alt yazı çevirisinde İngilizceden Arapçaya çevrilecek metinde bu tür yer darlığıyla ilgili sorunlar yaşanabilir.

Sonuç olarak çevirmenin profesyonel sıfatını kazanması, bu sorunları kısa bir zaman aralığında saptayıp, araştırmaya, girmesine ve yine kısa bir zaman aralığında sorunların çözümü konusunda karar verebilme yetisi kazanabilmesine bağlıdır. Özetle, günümüzde çeviri edinci, çevirmenin dilsel bilgisinin yanı sıra, kültürel bilgi ve çevrimiçi İngilizce sözlük kullanabilmedeki teknik becerisine bağlıdır.

Türkçe Çeviri Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar ve İngilizce Sözlük Kullanımı” için 9 yorum

  • Eylül 25, 2019 tarihinde, saat 8:42 am
    Permalink

    Hello there! I know this is kind of off topic but I was wondering which blog platform are you using for this website? I’m getting sick and tired of WordPress because I’ve had issues with hackers and I’m looking at alternatives for another platform. I would be great if you could point me in the direction of a good platform.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.